SkyFlux
Co nowego na niebie
Roje meteorów, planety, Księżyc, zorza polarna, zaćmienia i misje kosmiczne: co dzieje się na niebie, kiedy i gdzie patrzeć — i dlaczego.
Orionidy, pył Komety Halleya, osiągają maksimum w nocy z 21 na 22 października — najlepiej patrzeć w ciemnych godzinach przed świtem
Co roku w październiku Ziemia przechodzi przez strumień pyłu, który zostawiła Kometa Halleya, a jego ziarenka wpadają w górne warstwy atmosfery z prędkością 66 kilometrów na sekundę — to jedna z najwyższych prędkości spośród wszystkich wielkich rojów. W 2026 roku maksimum przypada na 21 października około 18:30 UTC, a najlepsza jest noc z 21 na 22 października. Tym razem jasny Księżyc, oświetlony w około 80%, wisi na niebie jeszcze długo po północy, więc warto patrzeć między jego zachodem a początkiem świtu — SkyFlux poda obie godziny dla miejsca, w którym jesteś. Dalej: kiedy i gdzie patrzeć, dlaczego meteory są tak szybkie, a pył tak stary, dlaczego Ziemia w ogóle na niego trafia i jak to się dzieje, że Jowisz od czasu do czasu wywołuje wybuch aktywności roju. Na końcu realistyczna liczba: około 9–15 meteorów na godzinę pod ciemnym wiejskim niebem, a w pobliżu miasta mniej.
Maksimum Leonidów w nocy z 17 na 18 listopada — spokojny rok roju, z którego meteory padały kiedyś jak śnieg
W nocy z 17 na 18 listopada 2026 roku, tuż przed północą UTC, Ziemia przejdzie przez pył komety 55P/Tempel-Tuttle i Leonidy osiągną maksimum. W tym roku będą skromne — ZHR około 15 (zenitalna liczba godzinna, czyli liczba meteorów przy idealnym niebie; więcej o niej niżej), a model strumieni pyłu opublikowany na ten rok nie przewiduje spotkania z żadnym, który wyraźnie podniósłby tę liczbę. Warunki są za to dobre: Księżyc oświetlony w połowie zachodzi na półkuli północnej jeszcze przed północą, a na południowej godzinę lub dwie po niej, a radiant — punkt, z którego zdają się wylatywać meteory — stoi wysoko w ostatnich ciemnych godzinach przed świtem. A Leonidy nie są zwykłym rojem. To najszybsze meteory spośród wielkich rojów, uderzają w Ziemię niemal czołowo, a jednej nocy w 1833 roku sprawiły, że meteory przestały uchodzić za zjawisko atmosferyczne i stały się przedmiotem astronomii. W tym tekście: kiedy i gdzie patrzeć, skąd ta prędkość, deszcze meteorów z 1833, 1966 i 1999 roku (tak nazywa się noce, w których ZHR sięga tysięcy, a nie zwykłe dobre maksimum roju) — i co modele mówią o następnym.